Câu chuyện Quang Hải
Khách hỏi mắm nào ngon, đại lý nên hỏi lại năm câu gì

“Mắm nào ngon nhất hả chị?” Không có chai nào ngon nhất cho mọi nhà, chỉ có chai hợp với nhà khách. Cách tư vấn khách mua nước mắm chắc tay nhất là hỏi lại năm câu: nấu món gì, ăn nhạt hay đậm, nhà có bé không, mua dùng hay biếu, định chi tầm nào. Nghe xong, đại lý chỉ đúng một dòng thay vì đưa ngay chai đắt nhất trên kệ.
Câu hỏi đầu bài thì quầy mắm nào cũng nghe, ngày thường đã nhiều, cận Tết còn nhiều hơn. Bài này viết cho anh chị đang đứng quầy: chủ cửa hàng tạp hóa, đại lý nước mắm, quầy đặc sản. Ai đang tính mở đại lý thì đọc trước bài mở đại lý nước mắm cần chuẩn bị gì. Chuyện nhập hàng mùa này đã có bài nhập nước mắm bán Tết.
Vì sao chỉ ngay chai đắt nhất lại dễ mất khách?
Chai đắt nhất trên kệ thường là chai đạm cao, vị đậm, hợp để chấm nguyên chất. Đưa cho một bà nội trợ chỉ cần mắm kho cá, nêm canh hằng ngày thì có hai chuyện xảy ra. Hoặc bà thấy đắt quá, cảm ơn rồi đi. Hoặc bà mua về, đổ vào nồi canh như mọi khi, thấy vị gắt, mặn hơn quen tay, và lần sau không quay lại.
Cả hai trường hợp quầy đều mất một khách quen. Mắm là hàng dùng hết rồi mua lại, nên cái lãi nằm ở lần mua thứ hai, thứ ba chứ không nằm ở lần đầu.

Năm câu hỏi lại, hỏi thế nào cho tự nhiên?
Năm câu dưới đây không cần hỏi đủ, cũng không cần hỏi theo thứ tự. Khách nói ra hai ba câu là đã đủ để chọn. Hỏi như người nhà hỏi nhau, đừng hỏi như điền phiếu.
1. “Nhà mình mua về nấu hay chấm là chính?”
Đây là câu quan trọng nhất. Mắm để nấu và mắm để chấm khác nhau ở độ đạm và độ đậm vị. Kho, nêm canh, ướp thịt thì dùng dòng đạm vừa, vị dịu, dùng nhiều cũng không tiếc. Chấm rau luộc, chấm gà, pha mắm tỏi ớt thì dòng đạm cao mới thấy rõ cái ngọt hậu. Khách nói “nấu thôi” thì không cần đưa chai đạm cao.
2. “Nhà ăn nhạt hay ăn đậm?”
Nhà quen ăn đậm, thích chấm mắm nguyên chất thì hợp dòng đạm cao. Nhà ăn nhạt thì nghiêng về dòng vị dịu. Có một chỗ anh chị nên nói rõ với khách: độ đạm trên nhãn là lượng đạm trong mắm, không phải độ mặn. Chai đạm cao không có nghĩa là bớt mặn. Nhà nào có người phải kiêng mặn thì dòng nào cũng nên dùng ít, pha loãng, và theo lời bác sĩ dặn.
3. “Nhà có bé nhỏ không?”
Câu này giúp tránh chuyện mẹ trẻ cầm chai đạm cao về nêm cháo cho con rồi thấy vị nặng. Nhà có bé đã ăn cơm cùng người lớn thì gợi ý dòng vị dịu, nêm nhẹ tay. Bé còn đang ăn dặm thì lượng mắm và lượng muối nên hỏi ý kiến bác sĩ nhi, quầy không nên tư vấn thay.
4. “Mua về dùng hay mua đi biếu?”
Mua dùng thì chọn theo cách nấu của nhà đó, như hai câu trên. Mua biếu thì khác hẳn. Người biếu cần hộp đẹp, tên dòng rõ ràng, có chứng nhận để người nhận yên tâm. Hai khách cùng hỏi “mắm nào ngon” có khi cần hai thứ hoàn toàn khác nhau chỉ vì câu này.
5. “Anh chị định chi tầm bao nhiêu?”
Nhiều người bán ngại hỏi câu này, sợ khách phật lòng. Thật ra hỏi khéo thì khách thấy được tôn trọng. Biết tầm tiền rồi, anh chị chọn dòng tốt nhất trong tầm đó, đừng kéo khách lên quá mức họ định chi. Khách tự nguyện chọn chai đắt hơn thì tốt, nhưng để họ tự chọn.
Từ câu trả lời ra dòng mắm: ba tình huống ở quầy
Quang Hải có nhiều dòng mắm. Nhưng để chọn dòng nước mắm theo nhu cầu ở quầy, anh chị chỉ cần nắm ba nấc: dòng nêm, dòng vừa nêm vừa chấm, dòng chấm và làm quà.
Khách nấu là chính, nhà ăn nhạt hoặc có bé. Gợi ý Cốt Cá Nhâm 19ºN. Vị vừa, dễ dùng, hợp nêm canh, kho, ướp hằng ngày. Nhà đông người lấy can, nhà ít người lấy chai.
Khách vừa nấu vừa chấm, muốn một chai dùng được cả hai. Gợi ý Chắt Cá Cơm Ủ Chum 29ºN. Đạm cao hơn dòng nêm, chấm rau luộc đã thấy ngọt, mà nêm món vẫn không bị gắt. Hợp nhà ăn vừa phải, không muốn để hai ba chai trong bếp.
Khách sành chấm, hoặc mua biếu cần chứng nhận. Gợi ý Chắt Cá Thu 35ºN, dòng đạt OCOP 5 sao Quốc gia. Dòng này để chấm, pha mắm tỏi ớt, chấm gà luộc ngày Tết. Đem biếu thì có hộp, có chứng nhận, người nhận dễ tin.
Khách hỏi chữ “Chắt” với chữ “Cốt” trên nhãn khác nhau thế nào thì anh chị gửi họ đọc bài chắt và cốt trên nhãn Quang Hải khác gì nhau. Đọc xong khách tự hiểu, đỡ phải giải thích dài ở quầy.

Khách vẫn đòi “chai ngon nhất” thì nói sao?
Có khách hỏi xong năm câu vẫn nhắc lại: “Thôi, chị cứ lấy cho em chai ngon nhất.” Lúc này anh chị đừng vội chiều, cũng đừng cãi. Hỏi thêm một câu: “Em định chấm hay nấu?” Nếu khách nói chấm, đưa dòng đạm cao là đúng. Nếu khách nói nấu, nói thật rằng chai đạm cao đem nấu thì phí, vị lại gắt. Nên lấy dòng nêm cho bếp, thêm một chai nhỏ đạm cao để chấm. Đừng vì thế mà chê dòng nêm là mắm kém. Nó chỉ là mắm làm việc khác, chê nó thì khách đang dùng dòng đó thấy mình mua phải đồ dở.
Nói thật như vậy có khi bán được ít tiền hơn trong lần đó. Nhưng khách nhớ quầy nào đã khuyên đúng cho nhà mình, và lần sau họ tới thẳng quầy đó, không hỏi chỗ khác nữa.
Còn hai điều quầy nên giữ miệng khi tư vấn. Mắm là gia vị, đừng nói dòng nào “chữa bệnh” hay “tốt cho sức khỏe”, khen đúng vị đúng món là đủ. Và đừng hứa giá hay khuyến mãi mình không chắc, vì ưu đãi đổi theo đợt. Khách hỏi giá thì chỉ họ sang gian hàng chính hãng.
Đại lý cần nắm gì trước để tư vấn đúng?
Năm câu hỏi chỉ có ích khi người đứng quầy hiểu hàng mình bán. Trước mùa Tết, anh chị nên nếm thử từng dòng đang có trên kệ: chấm nguyên chất một chút, rồi pha loãng nêm một bát canh. Nếm rồi thì lúc khách hỏi, anh chị kể được bằng lời của mình chứ không đọc lại nhãn.
Nhớ cho được dòng nào hợp nêm, dòng nào hợp chấm, dòng nào có hộp quà. Gặp câu hỏi khó về sản phẩm, anh chị cứ gọi Quang Hải để hỏi lại, đừng đoán.
Thêm một mẹo nhỏ: dán tờ giấy cạnh kệ, chia ba cột “nêm”, “nêm và chấm”, “chấm và biếu”, mỗi cột ghi tên dòng tương ứng. Người bán mới vào ca cũng tư vấn được ngay, khách đứng xem cũng tự chọn được.
Hỏi nhanh
Khách không muốn trả lời nhiều thì sao? Hỏi đúng một câu “nấu hay chấm là chính” là đủ để chọn đúng nấc, các câu còn lại để lần sau.
Quầy nhỏ có cần bày đủ mọi dòng không? Không cần. Có ít nhất một dòng nêm, một dòng vừa nêm vừa chấm, một dòng chấm có hộp quà là đã tư vấn được phần lớn khách.
Khách hỏi độ đạm cao nhất là bao nhiêu thì trả lời thế nào? Đọc đúng con số in trên nhãn từng dòng, và nói thêm rằng đạm cao hợp để chấm, chưa chắc hợp để nấu.
Đại lý, cửa hàng muốn nhập hàng hay hỏi chính sách cho khu vực mình thì xem trang đại lý Mắm Quang Hải. Muốn gặp bộ phận kinh doanh, gọi hotline 076 2233 666. Khách lẻ muốn mua thì anh chị gửi sang gian hàng chính hãng Quang Hải trên Shopee, có đủ giá và hình từng dòng. Muốn xem trước toàn bộ các dòng thì vào tất cả sản phẩm.
