Câu chuyện Quang Hải

Bún thang Hà Nội: nêm nước mắm thế nào cho nồi nước dùng trong, ngọt thanh mà không gắt

Bún thang Hà Nội: nêm nước mắm thế nào cho nồi nước dùng trong, ngọt thanh mà không gắt

Một bát bún thang đủ lệ có tới chín, mười thứ xếp trên mặt: gà xé, giò lụa, trứng tráng thái chỉ, nấm hương, củ cải khô, rau răm, hành lá. Vậy mà thứ người sành ăn Hà Nội nếm đầu tiên lại là thìa nước dùng, thứ không ai nhìn thấy. Nồi nước ấy trong hay đục, ngọt thanh hay gắt, phần lớn nằm ở cách ninh và lúc nào rưới nước mắm. Muốn nồi nước trong và ngọt thì ninh gà, xương lửa nhỏ, vớt bọt kỹ, nêm muối nhẹ lúc đầu, còn nước mắm để sau cùng khi đã hạ lửa.

Người Hà Nội hay kể bún thang vốn là món tận dụng đồ cỗ sau Tết: gà luộc, giò lụa, trứng còn thừa được thái nhỏ, chan nước dùng nóng. Giờ món này ăn quanh năm, nhưng hợp nhất vẫn là những ngày se lạnh cuối thu, đầu đông.

Bữa bún nóng với rau thơm và món ăn kèm (ảnh minh họa)
Ngày se lạnh, bát bún chan nước dùng nóng là bữa sáng quen của người Hà Nội (ảnh minh họa, rawpixel).

Nguyên liệu cho 4 bát

  • Gà ta: nửa con, khoảng 700 đến 800g
  • Xương ống lợn: 500g
  • Tôm khô: 30g, ngâm mềm
  • Nấm hương khô: 8 đến 10 tai, ngâm nở, thái chỉ
  • Củ cải khô: 30g, ngâm rửa sạch
  • Giò lụa: 150g, thái chỉ
  • Trứng gà: 3 quả
  • Bún sợi nhỏ: 500g
  • Hành khô, gừng, rau răm, hành lá, rau mùi
  • Muối hạt: nửa thìa cà phê
  • Nước mắm Cốt Cá Nhâm 19ºN Quang Hải: khoảng 2 đến 3 thìa canh để nêm nồi, thêm vài giọt cho từng bát
  • Mắm tôm: một chút để ai thích thì cho vào bát

Cách nấu nồi nước dùng bún thang

  1. Chần xương cho sạch. Xương ống cho vào nồi nước lạnh, đun sôi 3 phút rồi đổ nước, rửa sạch. Bước này giúp nước dùng về sau trong hơn hẳn.
  2. Ninh xương và gà. Cho xương, gà, hành khô và gừng nướng thơm vào nồi khoảng 3 lít nước. Đun sôi rồi hạ lửa liu riu, mặt nước chỉ lăn tăn. Vớt bọt liên tục trong 15 phút đầu. Gà chín (khoảng 25 đến 30 phút) thì vớt ra ngâm nước lạnh cho da săn, xé thịt, trả xương gà lại nồi.
  3. Thêm vị ngọt biển. Thả tôm khô và củ cải khô vào, ninh tiếp lửa nhỏ thêm khoảng một tiếng. Nêm nửa thìa cà phê muối để nồi có vị nền.
  4. Tráng trứng mỏng. Đánh tan trứng với chút muối, tráng thật mỏng trên chảo chống dính lửa nhỏ, cuộn lại rồi thái chỉ.
  5. Lọc nước, nêm mắm cuối. Lọc nước dùng qua rây cho trong. Đun sôi lại rồi hạ lửa nhỏ, rưới 2 thìa canh nước mắm, khuấy nhẹ, nếm. Thiếu thì thêm từng nửa thìa. Từ lúc này giữ lửa nhỏ, đừng để sôi bùng.
  6. Xếp bát. Trụng bún qua nước sôi, cho vào bát. Xếp gà xé, giò, trứng, nấm, rau răm, hành lá. Chan nước dùng thật nóng.

Mẹo nghề ở bước nêm: nước mắm truyền thống thơm nhất khi chưa bị đun lâu. Rưới vào nồi đã hạ lửa, hơi nóng làm mắm dậy mùi mà không bay mất. Nồi nước dùng sôi sùng sục sau khi nêm mắm thì vị mặn đứng lên gắt hơn, nước cũng kém trong. Đúng lỗi đã kể trong bài 3 sai lầm khi nêm nước mắm vào nồi canh.

Bát nước dùng trong với bánh, rau thơm (ảnh minh họa)
Ninh lửa nhỏ, vớt bọt kỹ và nêm mắm sau cùng thì nước dùng giữ được màu trong (ảnh minh họa, rawpixel).

Vì sao nước dùng bún thang bị đục

Nồi nước đục thường do một trong ba việc dưới đây.

Ninh lửa to

Lửa to làm mỡ và đạm trong xương bị đánh tan vào nước, nước đục như sữa. Ninh lửa nhỏ, mặt nồi chỉ lăn tăn, nước trong và ngọt hơn.

Không chần xương, không vớt bọt

Bọt và cặn máu là thứ làm nước đục và có mùi. Chần xương trước rồi vớt bọt kỹ lúc đầu là giải quyết được phần lớn.

Nêm mắm rồi đun sôi tiếp

Nước mắm có đạm. Đun sôi già sau khi nêm, mùi thơm bay theo hơi, nước cũng dễ vẩn đục hơn. Nêm cuối, giữ lửa nhỏ là cách đơn giản nhất.

Nêm bún thang bằng nước mắm dòng nào

Nồi nước dùng bún thang cần vị thanh, mặn nhẹ, ngọt hậu. Dòng hợp là Cốt Cá Nhâm 19ºN của Quang Hải, nhãn công bố hàm lượng nitơ tổng trên 19 gN/L. Đây là dòng vị vừa, Quang Hải vẫn gợi ý cho việc nêm canh, nấu nước dùng hằng ngày. Mắm ủ chượp từ cá và muối biển Cát Hải, không chất điều vị, nên vị ngọt lên chậm và đọng ở cuối, hợp với nước dùng gà vốn đã ngọt.

Để mỗi bát thơm hơn, nhiều nhà Hà Nội nhỏ thêm vài giọt nước mắm ngay trên mặt bát trước khi ăn. Lúc này dùng dòng đậm hơn như Chắt Cá Thu 35ºN cũng được, vì chỉ vài giọt mà hương bốc lên rõ. Ai thích kiểu cũ thì chấm đầu đũa một chút mắm tôm cho vào bát, vị sẽ đậm và có mùi rất riêng.

Hỏi nhanh

Không có củ cải khô thì bỏ được không?
Bỏ được. Củ cải khô cho nước dùng thêm ngọt thanh. Không có thì tăng tôm khô lên một chút.

Nấu nước dùng sẵn hôm trước có được không?
Được. Ninh và lọc sẵn, để nguội cất tủ lạnh. Hôm sau hớt lớp mỡ đông trên mặt, đun sôi lại rồi mới nêm mắm.

Nhà có người ăn nhạt thì nêm thế nào?
Nêm nồi nhạt hơn một chút, để mỗi người tự rưới thêm mắm ở bát mình. Có thể dùng dòng tách muối, vị dịu hơn, xem thêm ở bài công nghệ tách muối của Mắm Quang Hải.

Anh chị xem đủ các dòng mắm nêm, mắm chấm ở trang tất cả sản phẩm, hoặc đặt thẳng trên gian hàng chính hãng Quang Hải trên Shopee. Cần tư vấn chọn dòng thì gọi 076 2233 666.

Ảnh bìa: Nguyễn Thanh Quang / Wikimedia Commons, giấy phép CC BY-SA 3.0 (đã cắt và thêm chữ).

Back to top