Food tour Hải Phòng một ngày: ăn gì, chấm gì cho ra vị đất Cảng

Bảy giờ sáng ở một quán bánh đa cua trong khu phố cũ Hải Phòng, trên bàn thường có sẵn lọ nước mắm, đĩa chanh và bát ớt tươi. Đó là chỗ bắt đầu quen thuộc nhất cho một ngày food tour đất Cảng. Đi trọn một ngày, khách thường ăn bánh đa cua, bánh mì cay, giá bể xào, nem cua bể và bún cá cay. Món nào cũng có cách nêm, cách chấm riêng, phần nhiều xoay quanh nước mắm, vì Hải Phòng có vùng mắm Cát Hải ngay ngoài cửa biển.

Buổi sáng: bánh đa cua

Bát bánh đa cua Hải Phòng có sợi bánh đa đỏ, nước dùng nấu từ cua đồng giã lọc, gạch cua vàng nổi trên mặt, thêm chả lá lốt, tóp mỡ, rau muống chẻ. Nước dùng phải ngọt từ cua chứ không từ bột ngọt, nên người nấu kỹ thường nêm bằng nước mắm từ lúc nồi nước cua còn đang lăn tăn.

Ngồi ăn thì để ý cái lọ mắm trên bàn. Người Hải Phòng hay vắt chanh, thêm chút mắm vào bát khi đã nguội bớt, cho vị đậm lên theo khẩu vị riêng. Muốn nấu bánh đa cua ở nhà, nhà mình có bài riêng về nêm nước mắm lúc nào cho nước dùng ngọt đậm.

Giữa buổi: bánh mì cay

Bánh mì cay là món ăn vặt dễ mang theo nhất. Ổ bánh nhỏ và dài cỡ ngón tay, nướng giòn, quết pa tê rồi rưới tương ớt. Món này không chấm nước mắm. Cái cay và béo của nó nằm ở tương ớt và pa tê, mua một túi vừa đi vừa ăn là đúng kiểu.

Vậy là không phải món nào ở Hải Phòng cũng gắn với nước mắm. Có điều, đi hết một ngày sẽ thấy phần lớn các món còn lại đều cần đến nó, hoặc để nêm, hoặc để chấm.

Buổi chiều: giá bể xào

Chiều mát là giờ của giá bể. Đây là loài nhuyễn thể nhỏ sống trong cát biển, cái chân trắng dài như cọng giá đỗ, xào với nghệ, giấm, đường cho sốt vàng sánh. Nước mắm được nêm vào sốt, khách ngồi tách từng con rồi quệt bánh mì.

Ai chưa ăn giá bể bao giờ, hoặc dễ dị ứng hải sản, nên hỏi kỹ và ăn thử thật ít trước. Muốn tự xào ở nhà, xem bài giá bể xào kiểu Hải Phòng.

Bữa tối: nem cua bể và bún cá cay

Nem cua bể Hải Phòng gói vuông, nhân có thịt cua biển, rán vàng giòn. Nem ngon đến đâu cũng phải có bát nước chấm chua ngọt đi kèm: nước mắm pha với giấm, đường, tỏi ớt, thêm đu đủ xanh, cà rốt thái mỏng ngâm vào. Bát chấm nhạt là miếng nem mất nửa vị.

Bún cá cay là món nhiều người nhớ nhất sau chuyến đi. Nước dùng ninh từ xương cá, cay nồng, ăn với cá rán giòn, chả cá và rau cần. Vị ngọt của nồi nước dùng ấy phần lớn đến từ cá, và nước mắm là thứ kéo cái ngọt đó lên khi nêm.

Vì sao nước mắm có mặt ở khắp nơi

Hải Phòng là thành phố biển, cá tôm cua về chợ mỗi sáng. Ngay ngoài cửa biển là đảo Cát Hải, nơi nghề làm nước mắm truyền thống từ cá cơm và muối biển đã có từ lâu đời. Bếp nhà ở Hải Phòng vì thế quen với vị mắm Cát Hải mặn mòi, hậu ngọt. Món chấm, món nêm của đất Cảng đều được nêm theo khẩu vị ấy.

Quang Hải là một trong những nhà làm mắm trên đảo, nghề gia truyền hơn 70 năm. Chuyện nghề của nhà mình kể ở trang về chúng tôi.

Gợi ý cho người đi food tour

• Đi theo giờ ăn của người địa phương. Bánh đa cua ăn buổi sáng, giá bể ăn buổi chiều, bún cá và nem ăn bữa tối. Đi lệch giờ thì nhiều hàng đã dọn.
• Hỏi quán dùng nước chấm gì. Người bán lâu năm thường vui vẻ kể cách pha, đó là phần hay nhất của chuyến đi.
• Ăn ít mỗi chỗ. Một ngày đi nhiều hàng thì gọi phần nhỏ hoặc chia nhau, để còn bụng cho món sau.
• Nối sang Cát Bà. Có thêm thời gian thì ra Cát Bà, trên đường đi qua Cát Hải. Lịch đi xem ở bài đi Cát Bà mùa nào đẹp, tiện đường ghé Cát Hải mua mắm làm quà.

Hỏi nhanh

Mua nước mắm Cát Hải mang về làm quà ở đâu? Mua ở kênh chính hãng cho chắc hàng thật: gian Shopee của Quang Hải hoặc các đại lý mắm Quang Hải.

Về nhà muốn pha bát chấm nem kiểu Hải Phòng thì dùng dòng nào? Pha nước chấm chua ngọt nên dùng dòng đạm vừa tới cao như Chắt Cao Cấp 29ºN, pha loãng với giấm, đường, tỏi ớt. Các dòng khác xem ở trang tất cả sản phẩm.